ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก
ความรู้เชิงลึก อ่าน 6 นาที

คอลลาเจน Type 2 (ไทพ์ทู) คืออะไร — UC-II vs Hydrolyzed Type II ตัวไหนดี?

สรุปคอลลาเจน Type 2 / ไทพ์ทู คืออะไร ต่างจาก Type 1 ยังไง — UC-II 40 mg vs Hydrolyzed Type II 1,000 mg แบบไหนงานวิจัยรองรับ ยี่ห้อที่หาซื้อในไทย

ภญ. ดร. สมศรี

ทีมงาน คอลลาเจน

ตรวจสอบโดย ภญ. ดร. สมศรี

แชร์:
คอลลาเจน Type 2 (ไทพ์ทู) คืออะไร — UC-II vs Hydrolyzed Type II ตัวไหนดี?

คำตอบสั้น

Collagen Type 2 (ไทพ์ทู) เป็นคอลลาเจนที่พบในกระดูกอ่อน (cartilage) มากที่สุด แตกต่างจาก Type 1 (ที่อยู่ในผิว) ตรงที่ Type 2 เน้นการดูแลข้อต่อ — มี 2 รูปแบบหลัก: (1) Hydrolyzed Type II ปริมาณสูง (1,000-3,000 mg/วัน) ที่ผ่าน hydrolysis (2) UC-II / Undenatured Type II ปริมาณต่ำ (40 mg/วัน) ที่ไม่ผ่านความร้อน — งานวิจัยปี 2016 (Lugo et al.) พบว่า UC-II 40 mg/วัน ลดอาการปวดเข่าได้ดีกว่า Glucosamine + Chondroitin 1,500/1,200 mg/วัน — ในไทยหายี่ห้อ UC-II ที่ระบุชัดเจนได้น้อย ส่วนใหญ่เป็น Hydrolyzed Type II

อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมด้านล่าง

เริ่มจากเข้าใจ Type 1 vs Type 2 vs Type 3

ในร่างกายมนุษย์มีคอลลาเจน มากกว่า 28 ชนิด — แต่ที่สำคัญและพบมากคือ 5 ชนิด:

Typeตำแหน่งสัดส่วนหน้าที่หลัก
Type 1ผิวหนัง กระดูก เส้นเอ็น~90%โครงสร้างของผิว เสริมความแข็งแรง
Type 2กระดูกอ่อน (cartilage)~5%ดูแลข้อต่อ รองรับแรงกระแทก
Type 3ผิวหนัง หลอดเลือด~5%ความยืดหยุ่นของผิวและหลอดเลือด
Type 5รก ผิวหนัง<1%สร้างเนื้อเยื่อใหม่
Type 10กระดูกอ่อน<1%สร้างกระดูกใหม่

ในบทความนี้เราจะเจาะ Type 2 โดยเฉพาะ เพราะ:

  1. เป็นชนิดที่อยู่ใน กระดูกอ่อน ซึ่งเสื่อมตามอายุ
  2. เป็นพระเอกของผลิตภัณฑ์ “คอลลาเจนข้อเข่า”
  3. มี 2 รูปแบบการกินที่กลไกต่างกันอย่างน่าสนใจ

Type 2 มี 2 รูปแบบ: UC-II กับ Hydrolyzed

1. UC-II (Undenatured Type II Collagen) — กินน้อย ผลเยอะ

UC-II เป็นคอลลาเจน Type 2 ที่ ไม่ผ่านความร้อน หรือกระบวนการทำลายโครงสร้าง — ยังคงรูปแบบ 3 มิติเดิม

กลไก (Oral Tolerance):

  1. กินทางปาก 40 mg/วัน
  2. ผ่านลำไส้เล็ก ไม่ถูกย่อยเป็น amino acid
  3. ถูก M-cell ในลำไส้เก็บไป → กระตุ้น regulatory T-cells
  4. T-cells เดินทางไปข้อต่อ → ลดการอักเสบในกระดูกอ่อน

ปริมาณ: 40 mg/วัน เพียงพอ — ไม่ต้องกินเป็นกรัม

2. Hydrolyzed Type II — กินเยอะ ดูดซึมตรง

Hydrolyzed Collagen Type II ผ่านการ hydrolysis คล้าย Type 1 — สลายเป็น peptide ขนาดเล็ก

กลไก:

  1. กิน 1,000-3,000 mg/วัน
  2. ดูดซึมเป็น amino acid และ peptide
  3. ส่งไปสร้างคอลลาเจนใหม่ในข้อต่อ
  4. ลดอาการอักเสบ + บำรุงกระดูกอ่อน

UC-II กับ Hydrolyzed Type II กลไกต่างกัน

อย่าสับสน — UC-II ใช้ 40 mg ส่วน Hydrolyzed Type II ใช้ 1,000+ mg ทั้งสองได้ผล แต่กลไกต่างกัน — เหมือน aspirin กับ ibuprofen แก้ปวดทั้งคู่ แต่ทำงานคนละแบบ


งานวิจัยที่ Hold Up

UC-II vs Glucosamine + Chondroitin

งานวิจัย Lugo et al. 2016 (Nutrition Journal) ทำในผู้ป่วย knee osteoarthritis 191 คน:

  • กลุ่ม A: UC-II 40 mg/วัน
  • กลุ่ม B: Glucosamine 1,500 mg + Chondroitin 1,200 mg/วัน
  • กลุ่ม C: placebo
  • ระยะเวลา: 180 วัน

ผล:

  • UC-II ลดคะแนน WOMAC (วัดความเจ็บปวด) ได้ ~33% ดีกว่า Glucosamine + Chondroitin
  • ทั้งสองดีกว่า placebo อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ

นี่เป็นเหตุผลที่ UC-II เริ่มเป็นที่นิยมในตลาดอาหารเสริมข้อต่อ

Hydrolyzed Type II Studies

งานวิจัยของ McAlindon et al. 2011 ใช้ Hydrolyzed Collagen 10 g/วัน ในผู้ป่วย knee OA — ผลลดความเจ็บปวด แต่ไม่เด่นชัดเท่า UC-II แบบ apples-to-apples

งานวิจัย Bello & Oesser 2006 รวม 9 การศึกษา — Collagen Hydrolysate ที่กิน 10 g/วัน เป็นเวลา 6 เดือน มีผลต่อการลดความเจ็บปวดและการทำงานของข้อ


Type 2 ในไทย — ยี่ห้อที่หาซื้อได้

ยี่ห้อ UC-II แท้

ยี่ห้อปริมาณ UC-IIสารเสริมราคา
Mega We Care Joint Care UC-II40 mg+ Glucosamine, Chondroitin~990 บาท/30 เม็ด
Blackmores Joint Formula40 mg+ Boswellia, Vit D~1,290 บาท/60 เม็ด
Eu Yan Sang Joint40 mg+ GAGs~890 บาท/30 เม็ด

ยี่ห้อ Hydrolyzed Type II

ยี่ห้อปริมาณราคา/วัน
Amado HACP for Joint5,000 mg~50 บาท
Saiko Joint5,000 mg~50 บาท
Vistra Joint Care1,500 mg~25 บาท

คนแบบไหนเหมาะกับ Type 2?

ข้อดี

  • คนอายุ 50+ ที่เริ่มมีปัญหาข้อต่อ ปวดเข่า
  • ผู้ป่วย knee osteoarthritis (OA) ที่ปรึกษาแพทย์
  • นักวิ่ง / นักกีฬาที่ใช้ข้อเข่ามาก
  • คนเป็นข้ออักเสบ (Rheumatoid Arthritis) ที่หมอแนะนำ
  • คนที่กิน Glucosamine + Chondroitin แล้วไม่ได้ผล

ข้อเสีย

  • วัยรุ่น/หนุ่มสาวที่ข้อต่อยังปกติ — ไม่จำเป็น
  • คนที่หวังผลเรื่องผิวพรรณ — เลือก Type 1 จะตรงกว่า
  • คนแพ้ไก่/ปลา — ระวังแหล่งที่มา (Chicken-derived UC-II ส่วนใหญ่)
  • หญิงตั้งครรภ์ ให้นมบุตร ควรปรึกษาแพทย์

วิธีกินให้ได้ผล

UC-II

  • กิน 40 mg/วัน ตอน ก่อนนอน หรือ ท้องว่าง
  • ห้ามกินคู่อาหารที่มีโปรตีนสูง (จะถูก enzyme ย่อย)
  • ผลเริ่มเห็นที่ 90-180 วัน

Hydrolyzed Type II

  • กิน 1,000-5,000 mg/วัน ตามฉลาก
  • กินคู่ vitamin C ช่วยสังเคราะห์
  • ผลเริ่มเห็นที่ 8-12 สัปดาห์

สรุป

คอลลาเจน Type 2 เป็นทางเลือกที่ดีสำหรับคนที่กังวลเรื่องข้อต่อมากกว่าผิวพรรณ — โดยเฉพาะ UC-II 40 mg/วัน ที่งานวิจัยแสดงผลดีกว่า Glucosamine + Chondroitin

ถ้าหายี่ห้อ UC-II แท้ในไทยไม่ได้ — Hydrolyzed Type II ปริมาณสูงก็ใช้ได้ผลเช่นกัน

ที่สำคัญที่สุด: กินสม่ำเสมออย่างน้อย 3 เดือน ก่อนตัดสินผล — Type 2 ใช้เวลานานกว่า Type 1 เพราะกระดูกอ่อนเปลี่ยนแปลงช้า

ปรึกษาแพทย์ก่อน

ถ้าคุณมีอาการปวดเข่าหนัก หรือมีโรคข้อต่อรุนแรง — กินอาหารเสริมเพียงอย่างเดียวอาจไม่พอ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อวินิจฉัยและทำกายภาพบำบัด/รักษา


คำถามที่พบบ่อย

Collagen Type 2 ต่างจาก Type 1 ยังไง?
Type 1 อยู่ในผิวหนัง กระดูก เส้นเอ็น (90% ของคอลลาเจนในร่างกาย) — เน้นความงาม ผิวพรรณ · Type 2 อยู่ในกระดูกอ่อน (cartilage) — เน้นข้อต่อ ปวดเข่า ข้ออักเสบ · ทั้งคู่เป็นโปรตีนเหมือนกัน แต่หน้าที่และตำแหน่งในร่างกายต่างกัน
UC-II คืออะไร ต่างจาก Hydrolyzed Type II ยังไง?
UC-II = Undenatured Type II Collagen คือคอลลาเจน Type 2 ที่ไม่ผ่านความร้อน ยังคงโครงสร้าง 3D เดิม ทำงานกระตุ้นภูมิคุ้มกันของลำไส้เพื่อ tolerize ข้อต่อ (ใช้ปริมาณน้อย 40 mg/วัน) · Hydrolyzed Type II ผ่าน hydrolysis เป็น peptide เล็กแบบเดียวกับ Type 1 (ใช้ปริมาณ 1,000+ mg/วัน) — กลไกการทำงานต่างกัน
UC-II 40 mg ดีกว่า Hydrolyzed Type II 1,000 mg จริงไหม?
งานวิจัยปี 2016 (Lugo et al., Nutrition Journal) เปรียบเทียบ UC-II 40 mg vs Glucosamine 1,500 mg + Chondroitin 1,200 mg ในผู้ป่วย knee osteoarthritis — UC-II ลดความเจ็บปวดได้ดีกว่า ~33% ใช้เวลา 90-180 วัน แต่ผลในผู้ที่ไม่มี OA อาจไม่ชัดเจน Hydrolyzed Type II ก็มีงานวิจัย รองรับเหมือนกัน — ผลใกล้เคียงเมื่อใช้ปริมาณเหมาะสม
Collagen Type 2 ในไทยมียี่ห้ออะไรบ้าง?
ในไทยที่ระบุ UC-II ชัดเจน: Mega We Care Joint Care, Eu Yan Sang Joint, Blackmores Joint Formula · Hydrolyzed Type II: Amado HACP for Joint, Saiko Joint, Vistra Joint Care, Ostefit · ส่วนใหญ่ผสมกับ Glucosamine + Chondroitin เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ
กิน Type 2 กับ Type 1 พร้อมกันได้ไหม?
ได้ ปลอดภัย ทั้งสองเป็นคอลลาเจนคนละชนิดที่ทำงานในส่วนต่างกัน — Type 1 เพื่อผิว Type 2 เพื่อข้อต่อ — ในตลาดมีผลิตภัณฑ์ที่รวม Type 1+2+3 เช่น Multi-Collagen ของ Ancient Nutrition, Vital Proteins
ใครควรกินคอลลาเจน Type 2?
1) คนปวดเข่าจากการเคลื่อนไหว 2) ผู้สูงอายุ 50+ ที่เริ่มมีอาการข้อต่อ 3) นักวิ่ง/นักกีฬาที่ใช้ข้อเข่ามาก 4) ผู้ป่วย knee osteoarthritis (OA) ที่ปรึกษาแพทย์แล้ว 5) คนที่ไม่ตอบสนอง Glucosamine + Chondroitin ตามมาตรฐาน
Type 2 มีผลข้างเคียงไหม?
ปลอดภัยสำหรับคนทั่วไป — ผลข้างเคียงที่พบบ้าง: ปวดท้อง ท้องเสีย คลื่นไส้ ในผู้ที่กินครั้งแรกหรือกินมากเกิน · ห้ามใช้ในผู้แพ้ไก่ (สำหรับ Chicken Type II) แพ้ปลา (สำหรับ Fish Type II) · ปรึกษาแพทย์ก่อนกินถ้ากินยาละลายลิ่มเลือด